Еңбек пен әрекеттің қадірі: жұмыс туралы халық даналығы
Адамның қадір-қасиеті оның тындырған ісімен, маңдай терімен және қоғамға тигізген пайдасымен өлшенеді. Қазақ дүниетанымында әрекетсіздік пен еріншектік жан күйзелісіне, тоқырауға апаратын кесел ретінде қабылданған. Адал қызмет пен тиянақты кәсіп — тек материалдық мұқтаждықты өтеудің жолы ғана емес, сонымен бірге тұлғалық кемелденудің, өмірлік жігер мен сергектікті сақтаудың басты тетігі. Төменде жұмыс пен еңбектің мәнін айшықтайтын өнегелі нақылдар топтастырылған.
Жұмыс туралы мақалдар
Ерді еңбек өсіреді, ақылды көп көрген өсіреді.
***
Еңбексіз өмір — сүреңсіз.
***
Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.
***
Ертеңгі күнге бүгінгі күн жұмыс істесін.
***
Жұмыссыз жастың жүргені сөкет, иттен басқаның үргені сөкет.
***
Ұлың өссе — ұлы жақсымен ауылдас бол, қызың өссе — қызы жақсымен ауылдас бол.
***
Елдің жұмысы еріншектің мойнына артылмас.
***
Ақымақ көп киім тозар деп, жұмысқа бармайды.
***
Жұмыс жоқта талас көп.
***
Жұмыс істесең — артарсың, жұмыс істемесең — қартарсың.
Түсіндірме: Еңбек пен кәсіптің адам болмысындағы рөлі
Адамның өзін-өзі табуы мен қоғамдағы абыройы тікелей атқарған ісінің нәтижесімен байланысты. Жұмыс істеген сайын адамның қабілеті шыңдалып, өмірге деген құштарлығы арта түседі. Қимыл-қозғалыс пен мақсатты әрекет тәнге қуат, жанға саулық береді. Адам тұрақты іспен шұғылданғанда рухани және интеллектуалдық тұрғыдан өсіп, ұзақ уақыт бойы өзінің күш-жігерін жоғалтпайды.
Еріншектік пен бос жүрістің тигізер залалы
Қол қусырып бос отыру адамның ішкі әлеуетін тоздырып қана қоймай, айналасына да кесірін тигізеді. Мақсатсыз жүріс көбінесе орынсыз дау-дамайға, талас-тартысқа себеп болады, өйткені бос уақыты көп адам пайдалы нәтиже өндірудің орнына өсек пен ұсақ-түйекке бой алдырады. Еңбектен қашу үшін негізсіз сылтау іздеу адамды жауапкершіліктен алшақтатып, ортадағы сенімі мен беделіне нұқсан келтіреді. Ондай жандарға жұрт ортақ іс пен ел қамын жүктемейді.
Ортаның әсері және ұрпақ тәрбиесіндегі еңбек өнегесі
Баланың еңбекқор, іскер болып өсуі көбіне оның өскен ортасына, көрген өнегесіне тікелей байланысты. Айналасында маңдай терін бағалайтын, берекелі тірлігі бар жандар жүрсе, өскелең ұрпақ та соларға қарап бой түзейді. Өмірде тәжірибе жинақтау, білімді әрі еңбекшіл адамдармен араласу жастарды ірілікке жетелейді, оларды ерте бастан адал кәсіппен нан табуға бейімдейді.
Бүгінгі замандағы маңызы
Қазіргі қарқынды өзгерістер дәуірінде де бұл нақылдардың құндылығы төмендеген жоқ. Кәсіби даму, бүгінгі атқарылған жұмыстың келешекке негіз қалауы және үздіксіз ізденіс кез келген маманның табысты болуына жол ашады. Уақыт пен күш-жігерді тиімді бағыттау әр азаматтың дербес тұлға болып қалыптасуына мүмкіндік береді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Жұмыстың адамның рухани және физикалық саулығына қандай байланысы бар?Тұрақты әрекет пен адал кәсіп адамды тоқыраудан сақтайды. Мақсатты түрде еңбектенген кісінің бойында сергектік пен өмірлік серпін сақталып, әрекетсіздік тудыратын мерзімінен бұрын қартаю мен рух құлдырауына жол берілмейді.
Бос жүріс неліктен қоғамдық келіспеушіліктерге алып келеді?Адамның қолы іске тимегенде, оның күш-жігері дұрыс арнаға бағытталмайды. Нәтижесінде бос кеңістікті пайдасыз дау, өзара тартыс және бірін-бірі күндеу сияқты жағымсыз әрекеттер басады.
Бүгінгі еңбекті ертеңгі күннің кепілі ретінде қалай түсінуге болады?Бүгін салынған күш пен тындырылған шаруа болашақтың берік іргетасын құрайды. Келешектегі жетістік кездейсоқ пайда болмайды, ол — бүгінгі тынымсыз еңбектің заңды жемісі.
Түйін
Жұмыс пен еңбек — адамды адам ететін, өмірге мағына сыйлайтын және қоғамдағы беделін арттыратын басты қағида. Ата-бабамыз қалдырған нақыл сөздер ерінбей қимылдауға, өз күшіне сенуге және әр күнді пайдалы іспен өткізуге үндейді.