Денсаулық пен спорт туралы хабарлар тез таралады: бір спортшының сөзі бірнеше минутта кеңеске, ал зерттеудің алдын ала қорытындысы «ғылыми жаңалыққа» айналуы мүмкін. Хабарды бөліспес бұрын жеті қарапайым тексеру оның мағынасын дұрыс түсінуге көмектеседі.
1. Тақырыппен шектелмеңіз
Толық мәтінде тақырыптағы уәдені растайтын дерек бар ма? «Ғалымдар анықтады» деген сөйлемнен кейін зерттеудің атауы, ұйымы немесе жарияланған орны көрсетілуі керек. Сұхбаттағы болжамды болған оқиға ретінде қабылдамаңыз.
2. Алғашқы дерекке дейін барыңыз
Көшірілген мәтіндер бірін-бірі қайталап, бастапқы қатені көбейте алады. Автор сілтеген құжатты, зерттеуді немесе ресми жарыс нәтижесін табыңыз. Дерек қолжетімсіз болса, оның расталмағанын ескеріңіз.
3. Күнін және оқиға орнын салыстырыңыз
Ескі бейне жаңа оқиғаға телінуі мүмкін. Жарияланған күн, жарыс атауы, маусым, қала және қатысушы аты сәйкес келе ме? Алдын ала аңдатпа мен аяқталған кездесудің есебін ажыратыңыз.
4. Спорт нәтижесін бөлек тексеріңіз
Есептің негізгі уақытқа, қосымша уақытқа немесе бүкіл серияға қатысты екенін анықтаңыз. Жарысты қадағалауға AlemSport-тағы спорт жаңалықтары мен табло көмектеседі. Даулы жағдайда қорытынды хаттамаға немесе ұйымдастырушының ресми хабарламасына жүгініңіз.
5. Медициналық терминнің мағынасын түсініңіз
«Қауіп», «белгі», «диагноз» және «ем нәтижесі» сөздері әртүрлі ұғымды білдіреді. Қазақша анықтама іздегенде Kazmedic медициналық материалдарын қарауға болады. Ақпараттық мақала жеке адамның диагнозын анықтамайды.
6. Пікірді дәлелден ажыратыңыз
Танымал адамның тәжірибесі барлық адамға ортақ нәтиже бермейді. Жарнамалық серіктестік, өнімге шақыру және пайдасына қызығушылық бар-жоғын қараңыз. Пайыз келтірілсе, қандай топпен салыстырылғанын сұраңыз.
7. Түзетулерді қадағалаңыз
Ақпарат толықтырылуы мүмкін. Кейінгі ресми хабар алдыңғы болжамды өзгерткен болса, ескі жазбаны түсіндірмесіз таратпаңыз. Бөліскенде дереккөзін, күнін және әлі анықталмаған тұсын бірге көрсетіңіз. Бірнеше сайтта жариялануы хабардың өздігінен расталғанын білдірмейді.