Емделушілердің 30%-дан астамы портал арқылы күткен кезегі жеткенде, қабылдау бөлімінен кері қайтады. Себебі қарапайым: қажетті талдаулардың бірінің мерзімі өтіп кеткен немесе мөрі басылмаған. Апталар бойы күткен кезек күйіп, науқас сандалып емханаға қайта барады, талдауларды қайта тапсырып, процесті басынан бастауға мәжбүр болады. Мұндай келеңсіздікке ұрынбау үшін емхана дәрігерінің алдынан стационар кереуетіне дейінгі жолды дұрыс жоспарлап, жүйелі әрекет ету қажет.
Жоспарлы емделуге жатқызу — шұғыл жедел жәрдем емес. Мұнда әрбір құжаттың, әрбір қан талдауының өз күнтізбелік ережесі бар. Егер сіз күнді дұрыс есептемесеңіз, аурухана дәрігерлері заң жүзінде сізді қабылдаудан бас тартуға міндетті. Өйткені жарамсыз талдаумен ота жасау немесе күрделі терапия жүргізу пациенттің өміріне тікелей қауіп төндіреді.
Көпшілік жіберетін басты қателік: Көптеген науқастар жолдама алған бойда барлық талдауларды бір күнде тапсырып тастайды. Ал порталдағы кезек үш аптадан кейін бір-ақ келеді. Нәтижесінде жалпы қан талдауы мен ЭКГ-ның 10 күндік мерзімі әлдеқашан өтіп кетеді. Есіңізде болсын: талдауларды тапсырудың да өз кезектілігі бар.
1-қадам: Учаскелік дәрігер және бейінді маман тексеруі
Жоспарлы түрде ауруханаға жату процесі әрдайым өзіңіз тіркелген емханадан басталады. Ең алдымен жалпы тәжірибелік дәрігерге (немесе терапевтке) жазыласыз. Дәрігер сіздің шағымдарыңызды тыңдап, бастапқы қарап-тексеруден өткізеді және ауруыңыздың бағытына қарай бейінді маманға (кардиолог, невропатолог, хирург, гинеколог және т.б.) жолдама береді.
Бейінді маман қосымша зерттеулер тағайындап, стационарлық ем қажет екенін растайтын клиникалық қорытынды жасайды. Осы қорытынды негізінде алдын ала диагноз қойылып, стационарға жіберу процесі басталады.
2-қадам: ДКК шешімі және «Емдеуге жатқызу бюросы» порталы
Учаскелік дәрігер науқастың құжаттарын жинақтап, емхана ішіндегі Дәрігерлік-консультациялық комиссияның (ДКК) қарауына ұсынады. Бұл комиссия емделушіні ауруханаға жіберудің медициналық көрсетілімдері қаншалықты негізді екенін тексереді. Шешім оң болған жағдайда, жауапты маман науқасты мемлекеттік «Емдеуге жатқызу бюросы» порталына тіркейді.
Жүйеге өтінім енгізілген соң, пациентке бірегей код көрсетілген талон беріледі. Бұл талон арқылы кез келген уақытта кезек барысын бақылап отыруға болады.
3-қадам: Аурухананы таңдау құқығы
Қазақстан заңнамасына сәйкес, азаматтардың стационарды еркін таңдау құқығы бар. Дәрігер сізді тек өз ауданыңыздағы немесе қалаңыздағы ауруханаға ғана жіберуге құқылы емес. Сіз МӘМС (Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру) жүйесімен келісімшарты бар еліміздің кез келген қаласындағы республикалық ғылыми орталықты, ұлттық институтты немесе қалалық көпбейінді аурухананы таңдай аласыз.
Маңызды жайт: Егер сіз Астана немесе Алматы қаласындағы белгілі бір республикалық орталықта емделгіңіз келсе, дәрігерге алдын ала нақты айтыңыз. Порталға өтінім дәл сол клиниканың атауымен енгізіледі. Тек ескеретін нәрсе: беделді орталықтарда кезек ұзағырақ болуы мүмкін.
4-қадам: Портал кодын қадағалау және күнді бекіту
Өтінім порталға түскеннен кейін, таңдалған аурухананың жауапты мамандары бос орындардың жағдайына қарай емделуге жатқызу күнін белгілейді. Бұл процесс бірнеше күннен 2-3 аптаға дейін (ал жоғары технологиялық оталар кезінде одан да ұзақ) созылуы мүмкін.
Аурухана нақты күнді бекіткен кезде, емхана сізге хабарласып немесе сіздің 1414 арқылы келген SMS хабарламаңызға сәйкес арнайы қағаз түріндегі жолдаманы (күні көрсетілген жолдама-талон) табыстайды. Міне, осы нақты күн белгілі болған сәттен бастап талдау тапсыру сағаты соғады.
5-қадам: Талдауларды мерзіміне сай дұрыс ретпен тапсыру
Барлық талдаудың «өмір сүру» уақыты әртүрлі. Төмендегі кестеге қарап, күнтізбеңізді дұрыс үйлестіріңіз:
Зерттеу / Талдау атауы
Жарамдылық мерзімі
Қашан тапсырған дұрыс?
Флюорография немесе кеуде қуысының рентгені
1 жылға дейін (кейбір жағдайларда 6 ай)
Аурухана күні белгіленбей тұрып-ақ, алдын ала дайындап қоюға болады.
ВИЧ (АИТВ), В және С гепатиттерінің маркерлері
1 айдан 3 айға дейін (клиника талабына сай)
Жатқызу күнінен 2-3 апта бұрын тапсырған тиімді.
Микрореакция / Сифилиске (RW/Вассерман) талдау
1 ай (30 күн)
Ауруханаға жатуға 2 апта қалғанда өткізу ұсынылады.
Биохимиялық қан талдауы (бауыр, бүйрек сынамалары, қант) және коагулограмма (қан ұюы)
10-14 күн
Ауруханаға жатуға 7-10 күн қалғанда тапсыру керек.
ЭКГ (электрокардиограмма, терапевт жазбасымен)
10-14 күн
Жату күніне 5-7 күн қалғанда түскен дұрыс.
Жалпы қан талдауы (ОАК) және жалпы зәр талдауы (ОАМ)
10 күн
Ең соңында, ауруханаға барардан 4-5 күн бұрын тапсырылады.
Күтпеген қателік: Кейде науқастар микрореакцияны (RW) ерте тапсырып қояды да, кезек 5 күнге шегерілгенде оның мерзімі 31 күн болып шыға келеді. Қабылдау бөліміндегі медбике құжатты бір күнге кешіксе де қабылдамайды. Сол себепті барлық 10 күндік және 14 күндік зерттеулерді нақты белгіленген күнге дәлдеп тапсырыңыз.
Қабылдау бөліміне апаратын құжаттар тізімі
Белгіленген күні таңғы сағат 08:30–09:00 шамасында стационардың қабылдау бөліміне келуіңіз керек. Өзіңізбен бірге мына құжаттарды алып келіңіз:
- Жеке куәлік (түпнұсқасы);
- Портал коды мен мерзімі көрсетілген жоспарлы емделуге жатқызу талоны;
- Емхана дәрігері бекіткен амбулаториялық картадан үзінді көшірме (форма 027/е немесе қазіргі электронды үзінді);
- Барлық талдау мен зерттеулердің қағаз түріндегі түпнұсқалары (әр парақта зертхана мен емхананың мөрі және дәрігердің қолы анық тұруы тиіс);
- МӘМС жүйесіндегі «Сақтандырылған» мәртебесі (оны eGov mobile, Telegram-бот немесе Qoldau 24/7 арқылы тексеріп алған жөн).
Мәселе туындаса не істеу керек?
Егер белгіленген уақытта кезек негізсіз кешіктірілсе, емхана жолдама беруді созса немесе аурухана қабылдау бөлімінде сізді заңсыз себеппен қабылдаудан бас тартса, төмендегі тетіктерді пайдаланыңыз:
- Емхананың немесе аурухананың Пациенттерді қолдау және ішкі аудит қызметіне жүгініңіз. Әрбір емдеу мекемесінде бас дәрігердің орынбасары жетекшілік ететін осындай бөлім жұмыс істейді. Шағымдардың 80%-ы сол жерде-ақ, басшылық араласуымен 1 сағаттың ішінде шешіледі.
- 1406 бірыңғай байланыс орталығына қоңырау шалыңыз. Бұл — Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының (ӘМСҚ) ресми желісі. Қоңырау шалу тегін. Операторға емханаңыздың нөмірін, ЖСН-іңізді және туындаған мәселені айтып, шағым қалдырасыз.
- «Qoldau 24/7» мобильді қосымшасы. Бұл жерде өтінішті құжаттардың суретімен бірге онлайн жолдап, ресми жауап алуға болады.
Медициналық жүйенің өз заңдылықтары бар. Талдаулардың ретін сақтап, мерзімін қадағалап және өз құқығыңызды анық білсеңіз, ауруханаға жату ешқандай жүйке тоздырмайтын қарапайым әрі тегін процесс болып қала береді.